Denizcilik Haritası

Bir deniz aracını yeryüzündeki herhangi bir noktadan diğer bir noktaya en kısa zamanda ve güvenli biçimde yürütme işlemine navigasyon denir. Navigasyonun temeli denizcilik haritasıdır. Harita okumayı bilmeden pusula, GPS ya da deniz fenerleri gibi araçları anlamlandırmak mümkün değildir. Bu yüzden denizcilik haritası, yelken eğitimi sürecinde öğrenilen ilk pratik konular arasında yer alır. Navigasyonun temel araçları arasında pusula, paralel cetvel, pergel, kalem ve silgi sayılır. Teknelerde seyir fenerleri de seyir sırasında haritayla birlikte kullanılan yardımcılardandır.

Deniz Haritası Nedir?

Belli bir ölçek ve izdüşüm sistemiyle yeryüzünün herhangi bir parçasının düzlem üzerine aktarılmış haline harita denir. Denizcilik haritası, kafes biçiminde enlem ve boylamlara bölünmüştür. Herhangi bir noktanın konumu bu iki değer kullanılarak ifade edilir.

Enlem Nedir?

Ekvatora paralel uzandığı düşünülen çizgilerdir. Ekvatorun kuzeyinde 90, güneyinde 90 tane olmak üzere ve birbirlerine eşit uzaklıkta geçtiği varsayılan çizgilerdir. Ekvator hattı 0 derece kabul edilirken kuzey ya da güney kutbuna doğru artarak 90 dereceye çıkar. Her derece 60 dakikaya, her dakika da 60 saniyeye bölünmüştür.

Boylam Nedir?

Kutupları birleştiren, uzunlukları birbirine eşit ve parallellere dik olan dairelerdir. Boylamların başlangıç noktası İngiltere’deki Greenwich’tir. Toplam 360 boylam bulunur. Bunların 180 tanesi Greenwich’in batısında yer alır ve batı meridyenleri olarak adlandırılır. Diğer 180 tanesi doğusundadır ve doğu meridyenleri olarak bilinir.

1 Deniz Mili Kaç Metredir?

Bir deniz mili 1852 metredir. 1 derece 60 mile, 1 dakika ise 1 mile karşılık gelir.

Merkator Denizcilik Haritası

Küre biçimindeki dünyayı bir düzlem üzerinde gösterebilmek için merkator izdüşüm sistemi kullanılır. Denizde navigasyon ve mevkii tayini sırasında en çok bu tür denizcilik haritalarından yararlanılır. Bu sistemde tüm meridyen ve paralel ağı birbirine paralel iki çizgi takımından oluşur. Paralel çemberler ekvator boyunca eşit uzunlukta alınır. Aralarındaki açıklığın artması sayesinde izdüşüm, meridyen ve paralel ağına ait açıları korur.

Merkator haritalar hazırlanırken dünyanın yüzeyine ekvatora teğet bir silindir geçirilir ve yüzeyin izdüşümü bu silindire aktarılır. Silindir açıldığında boylamların eşit aralıklı ve ekvatora dik doğrular halinde, enlem dairelerinin ise ekvatordan uzaklaştıkça aralarında genişleyen paralel doğrular halinde oluştuğu görülür.

Boylamın bir derecelik uzunluğu farklı konumlarda değişkenlik gösterir. Buna karşın yerküre üzerinde her yerde bir derecelik enlem yayı 60 mil, bir dakikalık yay ise 1 mil uzunluğundadır. Bu nedenle merkator denizcilik haritalarında mesafe ölçümünde enlem ölçeği esas alınır. Türkiye kıyılarına ait resmi deniz haritalarına SHODB üzerinden ulaşılabilir.

Denizcilik haritasını doğru okuyabilmek, kardinal işaretler ve diğer navigasyon unsurlarını anlamlandırmanın da ön koşuludur. Alfasail’in yelken eğitimi programında navigasyon konuları denizde, gerçek koşullar içinde ve pratik uygulamalarla öğretilir.