Yelkenli Teknede Trim (Ayar) Araçları

Yelkenli teknede trim ayar araçları sayesinde rüzgara göre bir takım ayarlar yapılır ve bu şekilde yelken seyri yapabiliriz. Bunlar yelkenlerin rüzgârdan en uygun şekilde yararlanabilmesi için kimi gözlenerek, kimi ise halatlarla kontrol edilen nesnelerdir.

Ana yelken ayar araçları;

1- Ana Yelken İskotası
2- Ana Yelken Arabası
3- Mandar Gergisi
4- Pupa Palangası
5- Alt Yaka Gergisi
6- Kıç İstiralya
7- Kanigam

Cenova/Flok ayar araçları;

1- Cenova-Flok İskotası
2- Cenova-Flok Mandarı
3- Cenova-Flok Arabası
4- Cenova Tüyleri

Ana yelken ve Cenova-Flok tüyleri-Kurdelaları / Telltales

Tüyler/Kurdelalar ana yelkenin güngörmez yakasında, cenovaların ise orsa yakasında küçük şeffaf pencereler üzerine yerleştirilen nesnelerdir. Bazı cenovalarda güngörmez yakasında da Kurdela olabilir. Bizler özellikle orsa ve apaz seyirlerinde bu tüyleri kullanarak yelken yüzeyindeki hava akımını kontrol ederiz.

Ana yelken ve Cenova-Flok İskotası/ Sheet

Yelkenlerin rüzgâra giriş açılarını ayarladığımız en fonksiyonel ayar aracıdır.

Ana yelken ve Cenova-Flok Mandarı/ Halyard

Mandar halatı yelkenleri direk tepesine basmak için kullanılır ve yelkenlerin mandar köşesine bağlanır. Havanın sertlik derecesine göre ya biraz daha gerilir (sert havalarda) ya da biraz boş (hafif havalarda) bırakılır. Derinliğin (Torun) yerini de ayarlamaya yardımcı olur.

Ana yelken arabası / Main Sail Traveler

Aynı iskotada olduğu gibi ana yelkenin rüzgâra giriş açısını ayarlar fakat iskota kadar fonksiyonel değildir. Öncelikle iskota kullanılır. Arabada bazı durumlarda rüzgâr altına kaçırılır, bazı durumlarda da bumbanın tekne orta hattını geçmemesi koşuluyla rüzgâr üstüne alınır.

Pupa palangası / Vang

Apaz ve pupa seyirlerde bumba ve ana yelkenin arka yakasının gerginliğini ayarlayan ayar aracı.

Ana yelken alt yaka gergisi / Outhaul

Ana yelkenin torunu ayarlayan ayar aracı.

Kıç istralya / Backstay

Ana yelkenin torunun yerini ayarlayan, aynı zamanda gerildiği zaman doğal olarak baş ıstralyayı da geren ve cenovanın orsa yakasını düzleştirmeye yarayan ayar aracı.

Kaningam / Cunningham

Ana yelkenin orsa yakasını düzleştirmeye yarayan, torun yerini direk tarafina kaydıran bir ayar(trim) aracıdır.

Cenova-Flok arabası / Genoa-jib Traveler

Cenovanın farklı seyir tiplerine ve farklı şiddetteki hava koşullarına göre ileri veya geri alınarak helezonunu ve torunu ayarlamaya yarayan araçtır.

Vinç / Winch

Bir halattaki yükü almak veya boşaltmak için kullanılan araçlardır. Profesyonel yelkenciler arasında en yaygın kullanılan vinçler Harken markasına aittir.

Yelkenli teknede trim, teknenin dengedeki performansını doğrudan etkiler. Doğru ayarlanmış bir yelken, rüzgar enerjisini en verimli şekilde itiş kuvvetine dönüştürür; yanlış ayar ise fazladan yatış, direnç ve hız kaybı anlamına gelir.

Trim araçlarını etkili kullanmak, teorik bilginin yanı sıra denizde pratik yapmayı gerektirir. Her seyir tipi — orsa, apaz veya pupa — farklı bir trim dengesi ister. Hafif havalarda iskotayı gevşek bırakmak, sert havalarda kıç ıstralyayı germek bu dengeyi kurmak için atılan ilk adımlardır.

Trim ayarı her zaman rüzgarüstü ve rüzgaraltı dengesine göre yapılır. Yelken fiziği açısından bakıldığında Bernoulli prensibi ve basınç farkı, doğru trimin temelini oluşturur. Hangi araçla ne zaman müdahale edeceğini anlamak için yelken seyir tiplerine hakim olmak da bir o kadar önemlidir.

Alfasail’in 18 saatlik pratik yelken eğitimi programında trim araçlarını gerçek koşullarda öğrenebilirsin. Kalamış Marina’dan kalkan teknelerimizde tüm ayar araçlarını bizzat deneyimleyerek yelken seyrine hazırlanırsın.